Kiedy wykonuje się pomiary
- Odbiór nowej instalacji lub po remoncie. Sprawdzenie odbiorcze przed przekazaniem instalacji do użytkowania.
- Kontrola okresowa co najmniej raz na 5 lat. Wymaga jej art. 62 Prawa budowlanego, także w domach jednorodzinnych. Obejmuje stan połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i ochrony przeciwporażeniowej oraz rezystancję izolacji i uziemień.
- Rozbudowa instalacji. Podłączenie pompy ciepła, instalacji fotowoltaicznej, magazynu energii albo ładowarki samochodu.
- Niepokojące objawy. Częste zadziałania wyłączników, nagrzewające się gniazda, zapach spalenizny, a także sytuacja po zalaniu lub burzy.
- Wymóg ubezpieczyciela, banku albo zarządcy. Na przykład przy zakupie nieruchomości, zmianie najemcy lub po szkodzie.
Zakres pomiarów
Zakres wynika z normy PN-HD 60364-6 i z rodzaju odbiorników w budynku. Wyniki porównujemy z wymaganiami normy i, jeśli są dostępne, z poprzednimi protokołami.
Oględziny
Rozdzielnica, oznaczenia obwodów, dobór zabezpieczeń do przekrojów przewodów, stan osprzętu, połączenia wyrównawcze, ślady przegrzania.
Ciągłość przewodów ochronnych
Sprawdzamy, czy przewody PE i połączenia wyrównawcze łączą obudowy urządzeń z główną szyną uziemiającą.
Rezystancja izolacji
Stan izolacji między żyłami przewodów i względem ziemi. Pomiar wykrywa zawilgocenie, uszkodzenia i starzenie się izolacji.
Impedancja pętli zwarcia
Sprawdzamy, czy w razie zwarcia zabezpieczenie wyłączy obwód w wymaganym czasie (samoczynne wyłączenie zasilania).
Wyłączniki różnicowoprądowe
Prąd i czas zadziałania oraz typ wyłącznika (AC, A, F, B) w odniesieniu do zasilanych odbiorników: falowników, ładowarek, pomp ciepła.
Uziemienie i termowizja
Rezystancja uziemienia, a na życzenie także badanie rozdzielnicy kamerą termowizyjną pod obciążeniem.
Wymagania dla rezystancji izolacji
| Obwód | Napięcie probiercze | Wymaganie |
|---|---|---|
| SELV i PELV (bardzo niskie napięcie) | 250 V DC | ≥ 0,5 MΩ |
| Obwody do 500 V (instalacja 230/400 V) | 500 V DC | ≥ 1,0 MΩ |
| Obwody powyżej 500 V | 1000 V DC | ≥ 1,0 MΩ |
Źródło: PN-HD 60364-6:2016-07. Sprawna instalacja ma zwykle izolację rzędu setek megaomów. Jeżeli wynik spełnia wymaganie, ale jest wyraźnie gorszy niż w sąsiednich obwodach, odnotowujemy to w protokole jako miejsce do sprawdzenia.
Wyłączniki różnicowoprądowe a nowe odbiorniki
Falowniki, ładowarki samochodów i napędy z przemiennikami częstotliwości mogą wytwarzać prąd upływu ze składową stałą, na który wyłącznik typu AC nie reaguje prawidłowo. Dlatego w protokole podajemy typ każdego wyłącznika i oceniamy, czy pasuje do odbiornika. Dla ładowarek samochodów stosuje się zwykle wyłącznik typu B albo typu A z układem wykrywania prądu stałego 6 mA, zgodnie z instrukcją producenta.
Co otrzymuje klient
- Protokół z wynikami pomiarów każdego obwodu i oceną: spełnia albo nie spełnia.
- Wykaz usterek podzielony na trzy grupy: pilne (zagrożenie porażeniem lub pożarem), do zaplanowania i do obserwacji przy kolejnym przeglądzie.
- Zalecenia naprawcze i informację, co sprawdzić po naprawie.
- Dokumentację w formacie PDF do archiwum budynku, dla zarządcy i ubezpieczyciela.
Przykład: hala magazynowa w okolicach Rybnika. Przegląd okresowy po rozbudowie rozdzielnicy wykazał dwa obwody ze zbyt dużą impedancją pętli zwarcia i jeden wyłącznik różnicowoprądowy działający niestabilnie. Po wymianie zabezpieczeń i poprawieniu połączeń pomiary kontrolne nie wykazały zastrzeżeń.
Przygotowanie do pomiarów
- Dostęp do rozdzielnic i pomieszczeń technicznych.
- Poprzednie protokoły i informacja o zmianach w instalacji od ostatniego przeglądu.
- Uzgodnienie terminu. Niektóre pomiary wymagają krótkiego wyłączenia obwodów, dlatego w firmach planujemy je tak, żeby nie przerywać pracy.